Διάτρηση Λεπτού Εντέρου

Τι είναι η διάτρηση λεπτού εντέρου;

Η διάτρηση δημιουργείται όταν διακοπεί η συνέχεια ολόκληρου του τοιχώματος του λεπτού εντέρου. Μέσα από το σημείο αυτό είναι δυνατό να διαφύγουν αέρας, υγρά και εντερικό περιεχόμενο στην κοιλιά, προκαλώντας έντονη φλεγμονώδη αντίδραση και λοίμωξη.

Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της διάτρησης, η διαφυγή μπορεί να παραμείνει περιορισμένη σε μια μικρή περιοχή ή να εξαπλωθεί στην κοιλιακή κοιλότητα και να προκαλέσει περιτονίτιδα. Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, υπάρχει κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης, σήψης και κυκλοφορικής αστάθειας.

---

---

Μορφές της διάτρησης

---

Συμπτώματα

Η κλινική εικόνα εξαρτάται από την αιτία, το μέγεθος και το σημείο της διάτρησης. Σε μια ελεύθερη διάτρηση τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως απότομα, ενώ σε μια μικρή περιχαρακωμένη διάτρηση μπορεί να εξελιχθούν πιο σταδιακά.

Συχνά εμφανίζονται:

• έντονος ή συνεχώς επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος
• σημαντική ευαισθησία στην κοιλιά
• κοιλιακή διάταση
• ναυτία και έμετοι
• πυρετός ή ρίγος
• αδυναμία ή έντονη καταβολή

Αν η φλεγμονή εξελιχθεί σε γενικευμένη περιτονίτιδα ή σήψη, μπορεί να εμφανιστούν ταχυκαρδία, πτώση της αρτηριακής πίεσης, σύγχυση και σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης.

Η υποψία διάτρησης του εντέρου χρειάζεται άμεση εκτίμηση σε νοσοκομείο. Δεν πρόκειται για κατάσταση που παρακολουθείται στο σπίτι περιμένοντας να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.

---

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η διάτρηση του λεπτού εντέρου είναι δυνατό να προκύψει από διαφορετικές παθήσεις ή τραυματισμούς.

Συχνότερες αιτίες είναι:

• απόφραξη με περίσφιξη, όταν διαταράσσεται η αιμάτωση του εντέρου και προκαλείται ισχαιμία και νέκρωση
• νόσος Crohn, ιδιαίτερα όταν υπάρχει βαθιά φλεγμονή, απόστημα ή άλλη επιπλοκή
• εκκόλπωμα Meckel που έχει παρουσιάσει σοβαρή φλεγμονή
• τραυματισμός της κοιλιάς, είτε αμβλύς είτε διατιτραίνων
• ξένα σώματα, ιδιαίτερα αιχμηρά αντικείμενα που τραυματίζουν το εντερικό τοίχωμα
• όγκοι του λεπτού εντέρου
• ισχαιμία του εντέρου
• σπανιότερα, επιπλοκή ιατρικής ή επεμβατικής πράξης

---

Διάγνωση

Η διάγνωση και η εκτίμηση της βαρύτητας γίνονται παράλληλα

Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την άμεση κλινική εξέταση. Ιδιαίτερη σημασία έχουν η ένταση και η εξέλιξη του πόνου, η ευαισθησία της κοιλιάς, τα ζωτικά σημεία και η παρουσία ενδείξεων περιτονίτιδας ή σήψης.

Οι εξετάσεις αίματος βοηθούν στην εκτίμηση της φλεγμονής, πιθανής λοίμωξης, της νεφρικής λειτουργίας, των ηλεκτρολυτών και της γενικότερης επιβάρυνσης του οργανισμού. Σε σοβαρότερα περιστατικά αξιολογείται και το γαλακτικό οξύ, το οποίο δίνει πληροφορίες για πιθανή ανεπαρκή αιμάτωση των ιστών.

Η αξονική τομογραφία κοιλίας και πυέλου αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική εξέταση, καθώς μπορεί να αναδείξει ελεύθερο αέρα ή υγρό στην κοιλιά, να εντοπίσει το πιθανό σημείο της διάτρησης και να δώσει πληροφορίες για την αιτία και την έκταση της φλεγμονής.

---

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία ξεκινά άμεσα

Η αντιμετώπιση γίνεται στο νοσοκομείο. Αρχικά χορηγούνται ενδοφλέβια υγρά για τη σταθεροποίηση της κυκλοφορίας, διορθώνονται οι διαταραχές των ηλεκτρολυτών και ξεκινά ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή ευρέος φάσματος, ώστε να καλυφθούν τα μικρόβια του εντέρου.

Η λήψη τροφής και υγρών από το στόμα διακόπτεται προσωρινά και, ανάλογα με την κλινική εικόνα, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον μέτρα υποστήριξης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ελεύθερης διάτρησης ή όταν υπάρχει περιτονίτιδα, σήψη ή επιδείνωση της κατάστασης, απαιτείται επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση.

Σε πολύ επιλεγμένες περιπτώσεις μικρής, περιχαρακωμένης διάτρησης, όταν ο ασθενής είναι σταθερός και δεν υπάρχει γενικευμένη περιτονίτιδα, μπορεί να ακολουθηθεί συντηρητική θεραπεία με στενή νοσοκομειακή παρακολούθηση. Η απόφαση εξαρτάται από την αιτία της διάτρησης, τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας και τη συνολική κλινική εικόνα.

---

Χειρουργική θεραπεία / τεχνικές

Η επέμβαση καθορίζεται από την αιτία και την κατάσταση του εντέρου

Στόχος της χειρουργικής θεραπείας είναι να ελεγχθεί η διαφυγή του εντερικού περιεχομένου, να αφαιρεθεί τυχόν μη βιώσιμο ή σοβαρά πάσχον τμήμα του εντέρου και να καθαριστεί η κοιλιακή κοιλότητα από τη μόλυνση.

Συρραφή της διάτρησης

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μικρής διάτρησης, όταν το γύρω εντερικό τοίχωμα είναι υγιές, το άνοιγμα μπορεί να συγκλειστεί χειρουργικά χωρίς να απαιτείται αφαίρεση τμήματος του εντέρου.

Τμηματική εκτομή λεπτού εντέρου

Όταν το τμήμα γύρω από τη διάτρηση έχει υποστεί σοβαρή φλεγμονή, ισχαιμία, νέκρωση ή άλλη βλάβη, αφαιρείται το πάσχον τμήμα. Εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, τα υγιή άκρα του εντέρου επανασυνδέονται με αναστόμωση.

Αντιμετώπιση ενδοκοιλιακού αποστήματος ή μόλυνσης

Όταν έχει σχηματιστεί απόστημα ή υπάρχει σημαντική μόλυνση της κοιλιακής κοιλότητας, απαιτείται παράλληλα παροχέτευση και καθαρισμός της περιοχής. Σε επιλεγμένες περιχαρακωμένες συλλογές, η παροχέτευση πραγματοποιείται και διαδερμικά υπό απεικονιστική καθοδήγηση.

Λαπαροσκοπική ή ανοικτή επέμβαση

Σε επιλεγμένους σταθερούς ασθενείς και όταν η αιτία και η έκταση της βλάβης το επιτρέπουν, η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί λαπαροσκοπικά. Σε εκτεταμένη περιτονίτιδα, σημαντική αιμοδυναμική αστάθεια ή σύνθετη εντερική βλάβη, συχνά επιλέγεται ανοικτή προσπέλαση.

Η προτεραιότητα σε μια επείγουσα διάτρηση δεν είναι η επιλογή της μικρότερης τομής, αλλά ο ασφαλής και γρήγορος έλεγχος της αιτίας και της ενδοκοιλιακής μόλυνσης.

---

Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση

Η μετεγχειρητική πορεία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτία της διάτρησης, την έκταση της μόλυνσης στην κοιλιά και το αν χρειάστηκε αφαίρεση τμήματος του εντέρου.

Η κινητοποίηση ξεκινά σταδιακά και η διατροφή επανέρχεται καθώς αποκαθίσταται η λειτουργία του εντέρου. Παράλληλα συνεχίζεται, όταν χρειάζεται, η αντιβιοτική αγωγή και παρακολουθούνται στενά η θερμοκρασία, οι αιματολογικοί δείκτες και η λειτουργία του εντέρου.

Η ανάρρωση μετά από μια μικρή, έγκαιρα αντιμετωπισμένη διάτρηση είναι συνήθως διαφορετική από εκείνη μετά από εκτεταμένη περιτονίτιδα ή σήψη, όπου η νοσηλεία και η αποκατάσταση είναι μεγαλύτερες.

Μετά το εξιτήριο, η περαιτέρω παρακολούθηση καθορίζεται και από την πάθηση που προκάλεσε τη διάτρηση, όπως νόσος Crohn, απόφραξη ή όγκος.

---

Συχνές ερωτήσεις