Πρόπτωση Ορθού

Τι είναι η πρόπτωση ορθού;

Το ορθό αποτελεί το τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου. Στην πρόπτωση ορθού, η φυσιολογική στήριξή του μέσα στην πύελο εξασθενεί και το ορθό μετακινείται προς τα κάτω.

Στην πλήρη πρόπτωση, ολόκληρο το πάχος του τοιχώματος του ορθού προβάλλει μέσα από τον πρωκτό. Αρχικά αυτό συμβαίνει συνήθως κατά την κένωση και το ορθό επανέρχεται μόνο του. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η πρόπτωση μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα, να χρειάζεται χειροκίνητη ανάταξη ή να παραμένει έξω από τον πρωκτό.

---

---

Μορφές της πρόπτωσης

---

Συμπτώματα

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι η εμφάνιση μιας ερυθρής μάζας που προβάλλει από τον πρωκτό, αρχικά συνήθως κατά την κένωση.

Άλλα συμπτώματα είναι:

• αίσθημα βάρους ή ξένου σώματος στην περιοχή
• αίσθημα ότι η κένωση δεν έχει ολοκληρωθεί
• δυσκοιλιότητα ή δυσκολία στην κένωση
• ακράτεια κοπράνων ή αερίων
• έκκριση βλέννης
• μικρή ή μεγαλύτερη απώλεια αίματος
• ερεθισμός και ενόχληση στην περιοχή του πρωκτού

Η πρόπτωση μπορεί με την πάροδο του χρόνου να επιδεινώσει και την εγκράτεια, καθώς η επαναλαμβανόμενη προβολή του ορθού διατείνει τους σφιγκτήρες και επηρεάζει τη λειτουργία τους.

---

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η πρόπτωση του ορθού δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Συνήθως σχετίζεται με χαλάρωση των δομών που στηρίζουν το ορθό μέσα στην πύελο, σε συνδυασμό με προβλήματα στη λειτουργία του εντέρου ή του πυελικού εδάφους.

Παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνισή της είναι:

• η χρόνια δυσκοιλιότητα και η έντονη προσπάθεια κατά την κένωση
• η χρόνια διάρροια
• η εξασθένηση των μυών του πυελικού εδάφους
• η μεγαλύτερη ηλικία
• το γυναικείο φύλο
• ορισμένες νευρολογικές ή λειτουργικές διαταραχές του πυελικού εδάφους

Η πρόπτωση εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Παρότι στο παρελθόν είχε συνδεθεί έντονα με τους πολλαπλούς φυσιολογικούς τοκετούς, ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών με πρόπτωση ορθού δεν έχει ιστορικό τοκετών, επομένως ο τοκετός δεν αποτελεί από μόνος του εξήγηση για την εμφάνιση της πάθησης.

---

Διάγνωση

Η κλινική εξέταση έχει κεντρικό ρόλο

Η διάγνωση βασίζεται αρχικά στο ιστορικό και την εξέταση της περιοχής. Ο ασθενής ενδέχεται να κληθεί να πιέσει όπως κατά την κένωση, ώστε να φανεί η πρόπτωση και να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πλήρη πρόπτωση, πρόπτωση βλεννογόνου ή άλλη πάθηση, όπως αιμορροΐδες.

Η δακτυλική εξέταση του ορθού βοηθά επίσης στην αξιολόγηση της λειτουργίας των σφιγκτήρων.

Ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα, ο έλεγχος μπορεί να συμπληρωθεί με:

• κολονοσκόπηση, για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων του παχέος εντέρου
• αφοδευσιογραφία ή δυναμική μαγνητική τομογραφία πυέλου, για την αξιολόγηση της κίνησης του ορθού και του πυελικού εδάφους κατά την κένωση
• ορθοπρωκτική μανομετρία, όταν χρειάζεται λεπτομερέστερη εκτίμηση της λειτουργίας των σφιγκτήρων και της εγκράτειας

---

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα της πρόπτωσης, τα συμπτώματα, τη λειτουργία του εντέρου και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, η αποφυγή έντονης προσπάθειας κατά την κένωση, η κατάλληλη διατροφή και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους βοηθούν στον έλεγχο των συμπτωμάτων.

Στους ενήλικες, όμως, η εγκατεστημένη πλήρης πρόπτωση του ορθού δεν διορθώνεται με συντηρητικά μέτρα. Όταν προκαλεί συμπτώματα, η οριστική αποκατάσταση είναι συνήθως χειρουργική.

Η επέμβαση δεν πρέπει να καθυστερεί αδικαιολόγητα όταν η πρόπτωση επιδεινώνεται, καθώς η παρατεταμένη πρόπτωση μπορεί να επιβαρύνει τη λειτουργία των σφιγκτήρων και την εγκράτεια.

---

Χειρουργική θεραπεία / τεχνικές

Η επέμβαση προσαρμόζεται στον ασθενή και στη λειτουργία του εντέρου

Η κατάλληλη χειρουργική τεχνική επιλέγεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Στην απόφαση λαμβάνονται υπόψη η ηλικία και η γενική του κατάσταση, ο τύπος και το μέγεθος της πρόπτωσης, καθώς και προβλήματα όπως η δυσκοιλιότητα, η ακράτεια ή άλλες διαταραχές του πυελικού εδάφους.

Κοιλιακή ορθοπηξία

Το ορθό επαναφέρεται στη φυσιολογική του θέση και σταθεροποιείται μέσα στην πύελο. Η επέμβαση πραγματοποιείται τις περισσότερες φορές με λαπαροσκοπική ή ρομποτική προσπέλαση, με μικρές τομές στο κοιλιακό τοίχωμα.

Υπάρχουν διαφορετικές τεχνικές ορθοπηξίας, με ράμματα ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με τη χρήση πλέγματος. Η επιλογή καθορίζεται από την ανατομία και τα λειτουργικά προβλήματα που συνυπάρχουν.

Ορθοπηξία με εκτομή σιγμοειδούς

Σε επιλεγμένους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει σημαντική δυσκοιλιότητα και επιμήκες σιγμοειδές, η ορθοπηξία συνδυάζεται με αφαίρεση τμήματος του σιγμοειδούς και επανασύνδεση του εντέρου.

Επεμβάσεις μέσω του περινέου

Σε ορισμένους ασθενείς η αποκατάσταση πραγματοποιείται από την περιοχή του πρωκτού, χωρίς κοιλιακή επέμβαση.

Στην περινεϊκή ορθοσιγμοειδεκτομή (επέμβαση Altemeier) αφαιρείται το τμήμα του ορθού που προπίπτει και το έντερο επανασυνδέεται.

Στην επέμβαση Delorme, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως σε μικρότερες προπτώσεις, αφαιρείται ο βλεννογόνος του τμήματος που προπίπτει και το μυϊκό τοίχωμα αναδιπλώνεται και ενισχύεται.

Οι περινεϊκές και οι κοιλιακές επεμβάσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, πλεονεκτήματα και πιθανότητες υποτροπής. Η επιλογή της κατάλληλης προσέγγισης γίνεται εξατομικευμένα, με βάση τη γενική κατάσταση του ασθενούς, τον τύπο της πρόπτωσης και τα προβλήματα που τη συνοδεύουν.

---

Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση

Η κινητοποίηση και η επανέναρξη της διατροφής γίνονται σταδιακά, ανάλογα με το είδος της επέμβασης και την πορεία της ανάρρωσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρύθμιση των κενώσεων μετά το χειρουργείο. Στόχος είναι να αποφεύγονται τόσο η δυσκοιλιότητα και η έντονη προσπάθεια όσο και οι πολύ συχνές ή υδαρείς κενώσεις.

Η ακράτεια που συνυπήρχε με την πρόπτωση συχνά βελτιώνεται μετά την αποκατάστασή της, καθώς οι σφιγκτήρες δεν διατείνονται πλέον συνεχώς. Η βελτίωση όμως δεν είναι πάντα άμεση ούτε πλήρης και σε ορισμένους ασθενείς χρειάζεται περαιτέρω θεραπεία ή αποκατάσταση του πυελικού εδάφους.

---

Συχνές ερωτήσεις