Περιεδρικό Απόστημα

Τι είναι το περιεδρικό απόστημα;

Το περιεδρικό απόστημα δημιουργείται όταν αναπτυχθεί λοίμωξη στους ιστούς γύρω από τον πρωκτό ή το κατώτερο ορθό και σχηματιστεί μια κοιλότητα γεμάτη πύον.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη ξεκινά από έναν μικρό αδένα στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα. Όταν ο αδένας αποφραχθεί και μολυνθεί, η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στους γύρω ιστούς και να οδηγήσει στη δημιουργία αποστήματος.

Το απόστημα μπορεί να βρίσκεται πολύ κοντά στο δέρμα και να είναι εύκολα ορατό ή να αναπτύσσεται βαθύτερα μέσα στην πύελο, οπότε τα εξωτερικά σημεία είναι λιγότερο εμφανή.

---

---

Μορφές του περιεδρικού αποστήματος

---

Συμπτώματα

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο έντονος, συνήθως συνεχής πόνος στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό. Σε αντίθεση, για παράδειγμα, με τη ραγάδα, ο πόνος δεν εμφανίζεται μόνο κατά την κένωση.

Συχνά παρατηρούνται:

• επώδυνο οίδημα (πρήξιμο) ή διόγκωση κοντά στον πρωκτό
• ερυθρότητα και θερμότητα της περιοχής
• έντονη ευαισθησία
• πυρετός ή ρίγος
• έκκριση πύου, αν το απόστημα ανοίξει μόνο του
• γενική καταβολή ή αίσθημα αδιαθεσίας

Στα βαθύτερα αποστήματα μπορεί να μην υπάρχει εμφανής διόγκωση. Ο πόνος ενδέχεται να γίνεται αισθητός βαθύτερα στην πύελο, στο περίνεο ή στους γλουτούς

---

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η συχνότερη αιτία είναι η λοίμωξη ενός από τους μικρούς αδένες που βρίσκονται στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, το απόστημα σχετίζεται με άλλη πάθηση ή κατάσταση, όπως:

• νόσο Crohn, ιδιαίτερα όταν υπάρχει περιεδρική νόσος
• ανοσοκαταστολή
• σακχαρώδης διαβήτης
• προηγούμενες επεμβάσεις ή τραυματισμός της περιοχής
• σπανιότερα, συγκεκριμένες λοιμώξεις ή νεοπλασματική νόσο

Η παρουσία επαναλαμβανόμενων ή πολλαπλών αποστημάτων χρειάζεται πιο λεπτομερή διερεύνηση για πιθανό υποκείμενο αίτιο.

---

Διάγνωση

Στα περισσότερα επιφανειακά αποστήματα η διάγνωση είναι κλινική

Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση της περιοχής. Ένα επιφανειακό περιπρωκτικό απόστημα συνήθως αναγνωρίζεται από τον πόνο, το πρήξιμο, την ερυθρότητα και την έντονη ευαισθησία.

Όταν το απόστημα βρίσκεται βαθύτερα, τα εξωτερικά ευρήματα μπορεί να είναι ελάχιστα ή να απουσιάζουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, καθώς και σε υποτροπιάζοντα αποστήματα ή όταν υπάρχει υποψία νόσου Crohn, χρησιμοποιείται απεικονιστικός έλεγχος.

Η μαγνητική τομογραφία πυέλου προσφέρει ιδιαίτερα λεπτομερή εικόνα των βαθύτερων αποστημάτων και τυχόν συριγγίων, ενώ ανάλογα με την περίπτωση χρησιμοποιούνται αξονική τομογραφία ή υπερηχογράφημα.

---

Αντιμετώπιση

Όταν έχει σχηματιστεί απόστημα, βασική θεραπεία είναι η παροχέτευση

Η θεραπεία ενός οξέος περιεδρικού αποστήματος είναι η έγκαιρη διάνοιξη και παροχέτευσή του, ώστε να απομακρυνθεί το πύον και να ελεγχθεί η λοίμωξη.

Τα αντιβιοτικά δεν αποτελούν υποκατάστατο της παροχέτευσης όταν υπάρχει σχηματισμένη συλλογή πύου. Χορηγούνται συμπληρωματικά κυρίως όταν συνυπάρχει εκτεταμένη φλεγμονή των γύρω ιστών, συστηματική λοίμωξη ή ανοσοκαταστολή.

---

Χειρουργική θεραπεία / τεχνικές

Διάνοιξη και παροχέτευση

Η επέμβαση περιλαμβάνει μια τομή πάνω ή κοντά στο απόστημα, ώστε να αδειάσει πλήρως η κοιλότητα από το πύον.

Ανάλογα με τη θέση και το μέγεθος του αποστήματος, η διαδικασία πραγματοποιείται με τοπική ή γενική αναισθησία. Τα βαθύτερα ή πιο σύνθετα αποστήματα συχνά χρειάζονται εξέταση υπό αναισθησία, ώστε ο χειρουργός να αξιολογήσει με ακρίβεια την περιοχή και να εξασφαλίσει επαρκή παροχέτευση.

Η τομή συνήθως δεν κλείνει με ράμματα. Παραμένει ανοικτή ώστε να συνεχίσει να παροχετεύεται η κοιλότητα και να επουλωθεί σταδιακά από το βάθος προς την επιφάνεια. Αν κλείσει πολύ γρήγορα το δέρμα ενώ παραμένει λοίμωξη βαθύτερα, το απόστημα μπορεί να ξαναδημιουργηθεί.

Βαθύτερα αποστήματα

Σε βαθύτερα αποστήματα ο τρόπος προσπέλασης επιλέγεται ανάλογα με την ακριβή ανατομική τους θέση. Σε ορισμένες περιπτώσεις τοποθετείται προσωρινός καθετήρας ή παροχέτευση ώστε να παραμείνει ανοικτή η έξοδος του πύου.

Αν υπάρχει και συρίγγιο

Κατά την αντιμετώπιση ενός αποστήματος μπορεί να διαπιστωθεί ότι υπάρχει περιεδρικό συρίγγιο. Δεν χρειάζεται όμως κάθε συρίγγιο να αντιμετωπιστεί οριστικά την ίδια στιγμή.

Η απόφαση εξαρτάται από την ανατομία του, τη σχέση του με τους σφιγκτήρες και το αν μπορεί να θεραπευτεί χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος διαταραχής της εγκράτειας. Σε αρκετές περιπτώσεις πρώτα ελέγχεται η οξεία λοίμωξη και η θεραπεία του συριγγίου σχεδιάζεται σε δεύτερο χρόνο.

---

Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση

Μετά την παροχέτευση είναι φυσιολογικό να υπάρχει για ένα διάστημα μικρή έκκριση υγρού ή αίματος από το τραύμα.

Η περιοχή χρειάζεται να διατηρείται καθαρή, συνήθως με νερό μετά τις κενώσεις και σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί για την περιποίηση του τραύματος. Η χρήση μιας μικρής γάζας ή απορροφητικού επιθέματος βοηθά όσο υπάρχει παροχέτευση.

Παράλληλα, είναι σημαντικό οι κενώσεις να παραμένουν μαλακές και χωρίς έντονη προσπάθεια. Ο πόνος συνήθως μειώνεται αισθητά μετά την παροχέτευση, καθώς υποχωρεί η πίεση που προκαλούσε η συλλογή πύου.

Αν μετά την επέμβαση εμφανιστούν ξανά αυξανόμενος πόνος, πρήξιμο, πυρετός ή σημαντική επιδείνωση, χρειάζεται επανεκτίμηση.

---

Από το απόστημα στο συρίγγιο

Το περιεδρικό συρίγγιο είναι μία από τις σημαντικότερες μετέπειτα εξελίξεις ενός αποστήματος. Οι σύγχρονες οδηγίες αναφέρουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με πρωκτοορθικό απόστημα έχει ήδη συρίγγιο ή θα εμφανίσει συρίγγιο αργότερα.

Δεν σημαίνει ότι κάθε απόστημα θα εξελιχθεί σε συρίγγιο, αλλά η επίμονη έκκριση, ένα άνοιγμα που δεν κλείνει ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια πρηξίματος μετά την παροχέτευση χρειάζονται έλεγχο.

---

Συχνές ερωτήσεις