Περιεδρικό Συρίγγιο

Q: Μπορεί ένα περιεδρικό συρίγγιο να κλείσει μόνο του;

Τα περισσότερα συρίγγια δεν επουλώνονται οριστικά χωρίς θεραπεία . Το εξωτερικό άνοιγμα μπορεί προσωρινά να κλείσει, αλλά αν το εσωτερικό κανάλι παραμένει, υπάρχει κίνδυνος να συσσωρευτεί ξανά πύον και να δημιουργηθεί νέο απόστημα.

Το περιεδρικό συρίγγιο είναι ένα μη φυσιολογικό κανάλι που συνδέει τον πρωκτικό σωλήνα με το δέρμα γύρω από τον πρωκτό και συνήθως δημιουργείται μετά από ένα περιεδρικό απόστημα.

Τι είναι το περιεδρικό συρίγγιο;

Το περιεδρικό συρίγγιο είναι ένα μικρό κανάλι που ξεκινά συνήθως από το εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα και καταλήγει σε ένα άνοιγμα στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις προηγείται λοίμωξη ενός μικρού αδένα του πρωκτικού σωλήνα, η οποία οδηγεί στη δημιουργία αποστήματος. Όταν το απόστημα παροχετευτεί, είτε αυτόματα είτε χειρουργικά, μπορεί να παραμείνει ένα κανάλι που συνεχίζει να συνδέει το εσωτερικό του πρωκτού με το δέρμα. Αυτό είναι το συρίγγιο.

Το συρίγγιο σπάνια επουλώνεται οριστικά από μόνο του. Η θεραπεία του χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό, επειδή ορισμένα συρίγγια περνούν μέσα από τους μυς του σφιγκτήρα που είναι υπεύθυνοι για την εγκράτεια.

Απλό και σύνθετο συρίγγιο

Απλό συρίγγιο

Έχει συνήθως μία σχετικά ευθεία πορεία και περνά από μικρό μόνο τμήμα των μυών του σφιγκτήρα. Η ανατομία του επιτρέπει συχνά την αντιμετώπιση με συριγγοτομή, χωρίς σημαντικό κίνδυνο για την εγκράτεια.

Σύνθετο συρίγγιο

Μπορεί να περνά μέσα από μεγαλύτερο τμήμα των σφιγκτήρων, να έχει διακλαδώσεις, περισσότερα από ένα ανοίγματα ή να έχει ήδη υποτροπιάσει μετά από προηγούμενη θεραπεία. Σύνθετα θεωρούνται επίσης συχνά τα συρίγγια που σχετίζονται με νόσο Crohn. Σε αυτές τις περιπτώσεις η διατήρηση της λειτουργίας του σφιγκτήρα αποτελεί βασική παράμετρο στον σχεδιασμό της θεραπείας.

Το περιεδρικό απόστημα είναι μια οξεία συλλογή πύου, ενώ το συρίγγιο είναι το κανάλι που μπορεί να παραμείνει μετά την υποχώρηση ή την παροχέτευση του αποστήματος. Ένα απόστημα χρειάζεται έγκαιρη παροχέτευση. Αν στη συνέχεια παραμείνει συρίγγιο, χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση και θεραπεία.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα συχνά παρουσιάζουν εξάρσεις και υφέσεις, ιδιαίτερα όταν το εξωτερικό άνοιγμα του συριγγίου κλείνει προσωρινά και στη συνέχεια ανοίγει ξανά.

Συχνά εμφανίζονται:

έκκριση πύου ή υγρού από ένα μικρό άνοιγμα δίπλα στον πρωκτό
αίμα ή αιματηρό έκκριμα
ερεθισμός και υγρασία του δέρματος
πόνος ή ενόχληση στην περιοχή
διόγκωση που εμφανίζεται και υποχωρεί
επαναλαμβανόμενα περιεδρικά αποστήματα

Αν το άνοιγμα του συριγγίου κλείσει και εγκλωβιστεί ξανά η λοίμωξη, μπορεί να δημιουργηθεί νέο απόστημα με αυξανόμενο πόνο, πρήξιμο, ερυθρότητα και πυρετό.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η συχνότερη αιτία είναι ένα περιεδρικό απόστημα που ξεκίνησε από λοίμωξη των αδένων του πρωκτικού σωλήνα. Μετά την παροχέτευση του αποστήματος, η επικοινωνία μεταξύ του αδένα και του δέρματος μπορεί να παραμείνει ανοικτή και να εξελιχθεί σε συρίγγιο.

Σπανιότερα, τα περιεδρικά συρίγγια σχετίζονται με:

νόσο Crohn
προηγούμενες επεμβάσεις ή τραυματισμό της περιοχής
ακτινοθεραπεία
ορισμένες λοιμώξεις
σπανιότερα, νεοπλασματική νόσο

Διάγνωση

Η ακριβής πορεία του συριγγίου καθορίζει τη θεραπεία

Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση της περιοχής. Συχνά είναι ορατό το εξωτερικό άνοιγμα του συριγγίου, ενώ μπορεί να υπάρχει έκκριση ή τοπικός ερεθισμός.

Η δακτυλική εξέταση και η πρωκτοσκόπηση βοηθούν στην αξιολόγηση του πρωκτικού σωλήνα και στην αναζήτηση του εσωτερικού ανοίγματος του συριγγίου.

Σε ένα απλό, εμφανές συρίγγιο δεν χρειάζεται πάντοτε εκτεταμένος απεικονιστικός έλεγχος. Όταν όμως το συρίγγιο είναι σύνθετο, υποτροπιάζει, έχει πολλαπλές διακλαδώσεις ή σχετίζεται με νόσο Crohn, η μαγνητική τομογραφία πυέλου προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την ακριβή πορεία του και τη σχέση του με τους σφιγκτήρες. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα.

Μερικές φορές η πλήρης ανατομία του συριγγίου καθορίζεται κατά την εξέταση υπό αναισθησία, όταν ο χειρουργός μπορεί να εξετάσει προσεκτικά την περιοχή χωρίς πόνο ή μυϊκό σπασμό.

Αντιμετώπιση

Το συρίγγιο συνήθως δεν κλείνει οριστικά χωρίς θεραπεία

Τα περισσότερα περιεδρικά συρίγγια δεν επουλώνονται από μόνα τους και χρειάζονται χειρουργική θεραπεία. Ο στόχος όμως δεν είναι απλώς να «κλείσει» το συρίγγιο. Χρειάζεται να αντιμετωπιστεί το κανάλι χωρίς να διαταραχθεί η λειτουργία των σφιγκτήρων και η εγκράτεια.

Η κατάλληλη θεραπεία εξαρτάται από:

την πορεία και τις διακλαδώσεις του συριγγίου
την έκταση της συμμετοχής του σφιγκτηριακού μηχανισμού
την παρουσία ενεργού αποστήματος ή λοίμωξης
τυχόν προηγούμενες επεμβάσεις
την προϋπάρχουσα λειτουργία της εγκράτειας
την παρουσία νόσου Crohn

Αν υπάρχει ενεργό απόστημα, προτεραιότητα έχει η παροχέτευση της λοίμωξης. Η οριστική θεραπεία του συριγγίου σχεδιάζεται στη συνέχεια, ανάλογα με την ανατομία και την κατάσταση της περιοχής.

Χειρουργική θεραπεία / τεχνικές

Συριγγοτομή

Η συριγγοτομή (fistulotomy) εφαρμόζεται κυρίως σε απλά, χαμηλά συρίγγια που δεν διασχίζουν σημαντικό τμήμα του σφιγκτήρα.

Κατά την επέμβαση το κανάλι ανοίγεται σε όλο του το μήκος και αφήνεται να επουλωθεί σταδιακά από τη βάση προς την επιφάνεια. Για κατάλληλα επιλεγμένα απλά συρίγγια έχει πολύ υψηλά ποσοστά επούλωσης.

Seton

Όταν το συρίγγιο περνά μέσα από σημαντικό τμήμα του σφιγκτήρα, μπορεί να τοποθετηθεί ένα λεπτό χειρουργικό νήμα, το seton, μέσα από το κανάλι.

Ένα χαλαρό seton διατηρεί το συρίγγιο ανοικτό ώστε να παροχετεύεται και να μην δημιουργείται νέο απόστημα, χωρίς να χρειάζεται να διαταμεί ο σφιγκτήρας. Συχνά αποτελεί ένα πρώτο στάδιο πριν από την οριστική θεραπεία ενός σύνθετου συριγγίου.

LIFT

Η τεχνική LIFT (Ligation of the Intersphincteric Fistula Tract) χρησιμοποιείται σε επιλεγμένα συρίγγια που διασχίζουν τον σφιγκτήρα.

Το συριγγώδες κανάλι εντοπίζεται στον χώρο μεταξύ των δύο σφιγκτήρων, απολινώνεται και διακόπτεται, με στόχο την επούλωση του συριγγίου χωρίς διατομή του σφιγκτηριακού μηχανισμού.

Advancement flap

Σε σύνθετα συρίγγια όπου η συριγγοτομή θα είχε σημαντικό κίνδυνο για την εγκράτεια, το εσωτερικό άνοιγμα μπορεί να καλυφθεί με έναν κρημνό υγιούς ιστού από το ορθό.

Η τεχνική διατηρεί τους σφιγκτήρες, αλλά η επιλογή της εξαρτάται από την ανατομία του συριγγίου και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.

Νεότερες τεχνικές

Υπάρχουν και τεχνικές που επιχειρούν να κλείσουν το συρίγγιο χωρίς διατομή των σφιγκτήρων, όπως ενδοσκοπικές μέθοδοι και τεχνικές με laser. Έχουν το πλεονέκτημα της μικρότερης παρέμβασης στον σφιγκτηριακό μηχανισμό, όμως τα αποτελέσματα και η πιθανότητα υποτροπής διαφέρουν και δεν αποτελούν την καλύτερη επιλογή για κάθε τύπο συριγγίου.

Περιεδρικό συρίγγιο και νόσος Crohn

Τα περιεδρικά συρίγγια που σχετίζονται με νόσο Crohn χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση από τα συνηθισμένα συρίγγια που προκύπτουν μετά από ένα απόστημα.

Η θεραπεία σχεδιάζεται σε συνεργασία χειρουργού και γαστρεντερολόγου και συνδυάζει, ανάλογα με την περίπτωση, έλεγχο της λοίμωξης και παροχέτευση, τοποθέτηση seton και κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία της Crohn. Η προστασία των σφιγκτήρων έχει ιδιαίτερη σημασία και η απλή συριγγοτομή δεν είναι κατάλληλη για όλα αυτά τα συρίγγια.

Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση

Η αποκατάσταση εξαρτάται από την τεχνική που εφαρμόστηκε και από το αν πρόκειται για απλό ή σύνθετο συρίγγιο.

Μετά από μια απλή συριγγοτομή, η περιοχή συνήθως αφήνεται ανοικτή ώστε να επουλωθεί σταδιακά. Η καθημερινή καθαριότητα, τα χλιαρά μπάνια και η διατήρηση μαλακών κενώσεων βοηθούν στην επούλωση και μειώνουν την ενόχληση.

Μετά την τοποθέτηση seton είναι αναμενόμενο να υπάρχει κάποια παροχέτευση από την περιοχή. Ο ασθενής λαμβάνει συγκεκριμένες οδηγίες για τη φροντίδα της και για το πότε χρειάζεται επανέλεγχος.

Η επούλωση ενός συριγγίου δεν είναι πάντοτε άμεση και σε σύνθετες περιπτώσεις η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περισσότερα από ένα στάδια.

Υποτροπή είναι δυνατή μετά από οποιαδήποτε μέθοδο και η πιθανότητά της επηρεάζεται από την ανατομία του συριγγίου, τις διακλαδώσεις, την παρουσία νόσου Crohn και προηγούμενες επεμβάσεις.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι το περιεδρικό συρίγγιο το ίδιο με το απόστημα;

Όχι. Το απόστημα είναι μια συλλογή πύου που προκαλείται από λοίμωξη, ενώ το συρίγγιο είναι το κανάλι που μπορεί να παραμείνει μετά την παροχέτευση του αποστήματος. Το ίδιο άτομο μπορεί να παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα αποστήματα επειδή υπάρχει ένα συρίγγιο που δεν έχει ακόμη θεραπευτεί.

Μπορεί ένα περιεδρικό συρίγγιο να κλείσει μόνο του;

Τα περισσότερα συρίγγια δεν επουλώνονται οριστικά χωρίς θεραπεία. Το εξωτερικό άνοιγμα μπορεί προσωρινά να κλείσει, αλλά αν το εσωτερικό κανάλι παραμένει, υπάρχει κίνδυνος να συσσωρευτεί ξανά πύον και να δημιουργηθεί νέο απόστημα.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται κάποια χειρουργική παρέμβαση. Δεν σημαίνει όμως ότι όλοι χρειάζονται την ίδια επέμβαση. Ένα απλό χαμηλό συρίγγιο αντιμετωπίζεται διαφορετικά από ένα σύνθετο συρίγγιο που διασχίζει σημαντικό μέρος του σφιγκτήρα.

Τι είναι το seton και γιατί δεν αφαιρείται αμέσως το συρίγγιο;

Το seton είναι ένα λεπτό χειρουργικό νήμα που περνά μέσα από το συρίγγιο και το διατηρεί ανοικτό ώστε να παροχετεύεται. Χρησιμοποιείται ιδιαίτερα όταν μια άμεση διατομή του συριγγίου θα μπορούσε να τραυματίσει σημαντικό μέρος των σφιγκτήρων.

Υπάρχει κίνδυνος ακράτειας μετά την επέμβαση;

Ο κίνδυνος εξαρτάται κυρίως από το πόσο από τον σφιγκτήρα διασχίζει το συρίγγιο και από την επέμβαση που επιλέγεται. Για αυτό η ακριβής χαρτογράφηση της ανατομίας και η επιλογή τεχνικής που προστατεύει τον σφιγκτηριακό μηχανισμό είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;

Ναι. Υποτροπή μπορεί να συμβεί, ιδιαίτερα σε σύνθετα ή διακλαδιζόμενα συρίγγια, όταν δεν εντοπιστεί το εσωτερικό τους άνοιγμα ή όταν συνυπάρχει νόσος Crohn.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Για πληροφορίες σχετικά με παθήσεις, επεμβάσεις ή για τον προγραμματισμό της επίσκεψής σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.

Τηλέφωνο επικοινωνίας

6973343185

E-mail