Χειρουργική Ανώτερου Πεπτικού

Τι είναι η Χειρουργική Ανώτερου Πεπτικού;

Η Χειρουργική Ανώτερου Πεπτικού αφορά παθήσεις που επηρεάζουν τη δίοδο της τροφής από τον οισοφάγο προς το στομάχι, τον μηχανισμό που εμποδίζει την παλινδρόμηση και το ίδιο το στομάχι.

Περιλαμβάνει από επεμβάσεις που διορθώνουν ένα λειτουργικό ή ανατομικό πρόβλημα —όπως η αχαλασία ή η διαφραγματοκήλη— μέχρι μεγαλύτερες ογκολογικές επεμβάσεις, όπως η μερική ή ολική αφαίρεση του στομάχου.

Η θεραπεία διαμορφώνεται ανάλογα με τη συγκεκριμένη πάθηση. Σε αρκετές περιπτώσεις προηγείται φαρμακευτική ή ενδοσκοπική αντιμετώπιση, ενώ όταν υπάρχει σαφής χειρουργική ένδειξη επιλέγεται η επέμβαση που ανταποκρίνεται καλύτερα στο ανατομικό και λειτουργικό πρόβλημα.

---

---

Πότε εφαρμόζεται;

Η χειρουργική θεραπεία έχει θέση, μεταξύ άλλων, στις παρακάτω παθήσεις:

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, όταν υπάρχει τεκμηριωμένη νόσος και συντρέχουν οι κατάλληλες ενδείξεις για αντιπαλινδρομική επέμβαση.
• Διαφραγματοκήλη, ιδιαίτερα όταν προκαλεί σημαντικά συμπτώματα ή πρόκειται για παραοισοφαγική κήλη που χρειάζεται αποκατάσταση.
• Αχαλασία οισοφάγου, όπου η λαπαροσκοπική μυοτομή Heller αποτελεί μία από τις καθιερωμένες θεραπευτικές επιλογές.
• Καρκίνος στομάχου, όταν η νόσος είναι κατάλληλη για χειρουργική αφαίρεση.
• Επιλεγμένες καλοήθεις παθήσεις και όγκοι του στομάχου, όταν προκαλούν συμπτώματα, επιπλοκές ή υπάρχει ένδειξη αφαίρεσης.

---

Πότε δεν οδηγούμαστε σε χειρουργείο;

Η χειρουργική θεραπεία δεν αποτελεί απαραίτητα το πρώτο βήμα σε κάθε πάθηση του ανώτερου πεπτικού.

Στη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, για παράδειγμα, η θεραπεία ξεκινά συνήθως με αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή. Πριν αποφασιστεί αντιπαλινδρομική επέμβαση χρειάζεται να επιβεβαιωθεί ότι τα συμπτώματα πράγματι οφείλονται σε παλινδρόμηση και να αξιολογηθεί η λειτουργία του οισοφάγου.

Στην αχαλασία υπάρχουν περισσότερες από μία αποτελεσματικές επιλογές, όπως η μυοτομή Heller, η ενδοσκοπική μυοτομή POEM και η πνευματική διαστολή. Η επιλογή εξαρτάται από τον τύπο της αχαλασίας, το ιστορικό προηγούμενων θεραπειών και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.

Στον καρκίνο του στομάχου, η θεραπεία καθορίζεται από το στάδιο της νόσου. Σε αρκετούς ασθενείς η χειρουργική επέμβαση συνδυάζεται με συστηματική θεραπεία πριν και/ή μετά το χειρουργείο, ενώ σε προχωρημένη μη εξαιρέσιμη νόσο η αντιμετώπιση ακολουθεί διαφορετική πορεία.

---

Προεγχειρητικός έλεγχος

Ο έλεγχος διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την πάθηση.

Γαστροσκόπηση

Η ενδοσκόπηση επιτρέπει την άμεση εξέταση του οισοφάγου και του στομάχου και, όταν υπάρχει ύποπτη βλάβη, τη λήψη βιοψιών.

Μανομετρία οισοφάγου

Καταγράφει τον τρόπο με τον οποίο συσπάται ο οισοφάγος και τη λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα.

Είναι βασική εξέταση στη διάγνωση της αχαλασίας και ιδιαίτερα σημαντική πριν από πολλές αντιπαλινδρομικές επεμβάσεις.

24ωρη καταγραφή παλινδρόμησης

Η pHμετρία ή pH-impedance χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται αντικειμενική επιβεβαίωση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης πριν σχεδιαστεί χειρουργική θεραπεία.

Απεικονιστικός έλεγχος

Το βαριούχο γεύμα μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για την ανατομία και τη λειτουργία του οισοφάγου.

Σε κακοήθειες του στομάχου ή της γαστροοισοφαγικής συμβολής χρησιμοποιούνται αξονική τομογραφία και, ανάλογα με την περίπτωση, πιο εξειδικευμένες εξετάσεις για τη σταδιοποίηση.

---

Πώς πραγματοποιείται;

---

Κύριες επεμβάσεις

---

Ανοικτή, λαπαροσκοπική ή ρομποτική προσέγγιση;

---

Τι να περιμένει ο ασθενής αμέσως μετά;

Η μετεγχειρητική πορεία εξαρτάται κυρίως από την επέμβαση.

Μετά από αποκατάσταση διαφραγματοκήλης ή μυοτομή Heller, η κινητοποίηση ξεκινά νωρίς και η νοσηλεία είναι συνήθως σχετικά σύντομη. Η διατροφή επανέρχεται σταδιακά, αρχικά με υγρά ή μαλακές τροφές, ώστε η περιοχή της γαστροοισοφαγικής συμβολής να προσαρμοστεί.

Μετά από γαστρεκτομή, η νοσηλεία και η διατροφική αποκατάσταση είναι πιο απαιτητικές. Η σίτιση προχωρά σταδιακά και παρακολουθείται η λειτουργία του πεπτικού και η θρεπτική κατάσταση του ασθενούς.

---

Αποκατάσταση & επιστροφή στην καθημερινότητα

Η διάρκεια της ανάρρωσης καθορίζεται από το είδος και την έκταση της επέμβασης.

Μετά από μικρότερες ελάχιστα επεμβατικές επεμβάσεις, η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες είναι συνήθως ταχύτερη. Μετά από γαστρεκτομή χρειάζεται μεγαλύτερο διάστημα προσαρμογής, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διατροφή.

Μετά από μερική ή ολική αφαίρεση του στομάχου, τα γεύματα γίνονται συνήθως μικρότερα και συχνότερα, ενώ σε ορισμένους ασθενείς χρειάζεται παρακολούθηση για ανεπάρκεια σιδήρου, βιταμίνης Β12 ή άλλων θρεπτικών συστατικών.

---

Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές

Οι κίνδυνοι εξαρτώνται από το είδος της επέμβασης και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• αιμορραγία
• λοίμωξη
• τραυματισμό γειτονικών οργάνων
• διαφυγή από μια αναστόμωση μετά από εκτομή
• δυσκολία στην κατάποση
• γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
• υποτροπή μιας διαφραγματοκήλης
• καθυστέρηση στην κένωση του στομάχου ή άλλες λειτουργικές διαταραχές
• διατροφικές ελλείψεις μετά από μεγαλύτερες γαστρικές εκτομές

---

Τι προσφέρει η χειρουργική θεραπεία;

Ο στόχος διαφέρει ανάλογα με τη νόσο.

Στην αχαλασία, επιδιώκεται να μειωθεί η αντίσταση στο κατώτερο άκρο του οισοφάγου και να βελτιωθεί η κατάποση.

Στη διαφραγματοκήλη και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, στόχος είναι η αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας και, όπου χρειάζεται, η ενίσχυση του αντιπαλινδρομικού μηχανισμού.

Στον καρκίνο του στομάχου, η επέμβαση επιδιώκει την πλήρη ογκολογική αφαίρεση του όγκου μαζί με την κατάλληλη λεμφαδενική εκτομή, όταν η νόσος είναι εξαιρέσιμη.

---

Συχνές ερωτήσεις