Κύστη Κόκκυγος
Η κύστη κόκκυγος μπορεί να παραμένει για μεγάλο διάστημα χωρίς ενοχλήματα ή να εμφανιστεί ξαφνικά με πόνο και απόστημα, ενώ η θεραπεία προσαρμόζεται στη μορφή και την έκταση της νόσου.
Τι είναι η κύστη κόκκυγος;
Η κύστη κόκκυγος, ή τριχοφωλεακή νόσος, εμφανίζεται στη μεσογλουτιαία σχισμή, συνήθως λίγα εκατοστά πάνω από τον πρωκτό.
Χαρακτηρίζεται από ένα ή περισσότερα μικρά ανοίγματα στο δέρμα, μέσα από τα οποία τρίχες και υπολείμματα μπορούν να εισχωρήσουν στους υποδόριους ιστούς. Η παρουσία τους προκαλεί τοπική φλεγμονή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δημιουργία αποστήματος ή χρόνιων πόρων που εκκρίνουν υγρό.
Σήμερα θεωρείται κατά κύριο λόγο επίκτητη πάθηση και όχι συγγενής κύστη που υπάρχει από τη γέννηση. Η ανατομία της βαθιάς μεσογλουτιαίας σχισμής, η τριβή και η διείσδυση τριχών στο δέρμα φαίνεται να παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξή της.
Μορφές της κύστης κόκκυγος
Συμπτώματα
Όταν η νόσος δεν έχει φλεγμονή, ο ασθενής μπορεί να μην έχει καθόλου συμπτώματα και να παρατηρήσει μόνο ένα ή περισσότερα μικρά ανοίγματα στην περιοχή.
Όταν υπάρχει ενεργός φλεγμονή ή απόστημα, συχνότερα εμφανίζονται:
- πόνος ή έντονη ευαισθησία στη μεσογλουτιαία σχισμή
- πρήξιμο ή επώδυνη διόγκωση
- ερυθρότητα και θερμότητα της περιοχής
- έκκριση πύου ή αιματηρού υγρού
- δυσάρεστη οσμή από την έκκριση
- δυσκολία ή πόνος κατά το κάθισμα
- πυρετός ή κακουχία όταν υπάρχει πιο έντονη λοίμωξη
Στη χρόνια μορφή, τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν και επανεμφανίζονται, με περιόδους κατά τις οποίες υπάρχει μόνο μικρή έκκριση από ένα άνοιγμα στο δέρμα.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η τριχοφωλεακή νόσος φαίνεται να δημιουργείται όταν χαλαρές τρίχες εισχωρούν στο δέρμα της μεσογλουτιαίας σχισμής και προκαλούν χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση.
Η πιθανότητα εμφάνισής της αυξάνεται σε συνθήκες που ευνοούν την τριβή, την πίεση και τη συγκέντρωση τριχών στην περιοχή.
Παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με την πάθηση είναι:
- έντονη τριχοφυΐα
- βαθιά μεσογλουτιαία σχισμή
- παρατεταμένη καθιστική θέση
- επαναλαμβανόμενη τριβή ή πίεση στην περιοχή
- αυξημένο σωματικό βάρος
- νεαρή ηλικία
- ανδρικό φύλο
- προηγούμενα επεισόδια φλεγμονής ή αποστήματος
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρούς ενήλικες και είναι συχνότερη στους άνδρες.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι συνήθως κλινική
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζονται ειδικές εξετάσεις. Το ιστορικό και η εξέταση της μεσογλουτιαίας σχισμής αρκούν για να τεθεί η διάγνωση.
Ο χειρουργός αναζητά τα χαρακτηριστικά μικρά στόμια στη μέση γραμμή, τυχόν δευτερεύοντα ανοίγματα, έκκριση, φλεγμονή ή απόστημα.
Απεικονιστικός έλεγχος δεν απαιτείται συνήθως σε μια τυπική περίπτωση. Εξετάσεις όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιούνται επιλεκτικά όταν η ανατομία δεν είναι σαφής, η νόσος είναι πολύ εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα ή χρειάζεται να αποκλειστεί άλλη πάθηση της περιοχής.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς και εξαρτάται κυρίως από το αν υπάρχει ασυμπτωματική νόσος, οξύ απόστημα ή χρόνια συμπτωματική νόσος.
Όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα
Μια ασυμπτωματική κύστη κόκκυγος δεν χρειάζεται απαραίτητα επέμβαση. Συνιστάται καλή υγιεινή της περιοχής και αποφυγή συσσώρευσης τριχών στη μεσογλουτιαία σχισμή.
Όταν υπάρχει οξύ απόστημα
Ένα επώδυνο απόστημα χρειάζεται διάνοιξη και παροχέτευση, ώστε να απομακρυνθεί το πύον και να ελεγχθεί η οξεία λοίμωξη.
Η παροχέτευση αντιμετωπίζει το απόστημα, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εξαλειφθεί και η υποκείμενη τριχοφωλεακή νόσος. Αν στη συνέχεια παραμείνουν συμπτώματα ή εμφανίζονται νέα επεισόδια, εξετάζεται οριστική θεραπεία.
Όταν η νόσος είναι χρόνια ή υποτροπιάζει
Επίμονη έκκριση, επαναλαμβανόμενες φλεγμονές ή αποστήματα αποτελούν λόγο για χειρουργική αντιμετώπιση.
Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από τον αριθμό και την έκταση των πόρων, προηγούμενες επεμβάσεις, την ανατομία της μεσογλουτιαίας σχισμής και το αν πρόκειται για πρώτη εμφάνιση ή υποτροπή.
Χειρουργική θεραπεία / τεχνικές
Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές
Σε περιορισμένη νόσο με λίγα στόμια μπορούν να εφαρμοστούν τεχνικές κατά τις οποίες αφαιρούνται τα μικρά στόμια και καθαρίζονται οι υποκείμενοι πόροι με πολύ μικρές τομές.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τεχνικές όπως το pit picking και άλλες περιορισμένες επεμβάσεις. Προσφέρουν μικρότερο τραύμα και ταχύτερη επιστροφή στις δραστηριότητες, αλλά δεν είναι κατάλληλες για κάθε μορφή της νόσου.
Ενδοσκοπική θεραπεία — EPSiT
Με την τεχνική EPSiT (Endoscopic Pilonidal Sinus Treatment) εισάγεται ένα πολύ λεπτό ενδοσκόπιο μέσα στον πόρο. Ο χειρουργός βλέπει την εσωτερική του πορεία, αφαιρεί τρίχες και φλεγμονώδη ιστό και καθαρίζει την κοιλότητα υπό άμεση όραση.
Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική επιλογή με μικρές τομές και συνήθως ταχύτερη αποκατάσταση. Η καταλληλότητά της εξαρτάται από την έκταση και την ανατομία της νόσου.
Εκτομή και ανοικτή επούλωση
Ο πάσχων ιστός αφαιρείται και το τραύμα αφήνεται ανοικτό ώστε να επουλωθεί σταδιακά.
Η τεχνική αποφεύγει την τάση που δημιουργεί ένα κλειστό τραύμα στη μέση γραμμή, αλλά απαιτεί μεγαλύτερο διάστημα επούλωσης και συστηματική περιποίηση του τραύματος.
Εκτομή και σύγκλειση εκτός μέσης γραμμής
Σε πιο εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα νόσο χρησιμοποιούνται τεχνικές που αφαιρούν τον πάσχοντα ιστό και μεταφέρουν τη γραμμή του τραύματος μακριά από το βάθος της μεσογλουτιαίας σχισμής.
Σε αυτές περιλαμβάνονται τεχνικές όπως Karydakis flap και Limberg flap.
Η λογική τους δεν είναι μόνο να αφαιρεθεί η νόσος, αλλά και να γίνει η μεσογλουτιαία σχισμή πιο ρηχή και η χειρουργική ουλή να μην βρίσκεται ακριβώς στη μέση γραμμή.
Τα δεδομένα δείχνουν χαμηλότερα ποσοστά λοίμωξης και υποτροπής με off-midline closure σε σχέση με την κλασική midline closure.
Τι γίνεται με το laser;
Ο όρος «laser για κύστη κόκκυγος» χρησιμοποιείται για διαφορετικές τεχνικές και δεν σημαίνει πάντοτε την ίδια επέμβαση.
Υπάρχουν ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές στις οποίες χρησιμοποιείται ενέργεια laser για την καταστροφή του εσωτερικού τοιχώματος του πόρου, καθώς και laser αποτρίχωση, η οποία χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό μέτρο για τη μείωση της συγκέντρωσης τριχών στην περιοχή.
Η επιλογή θεραπείας δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο αν χρησιμοποιείται laser. Η έκταση και η ανατομία της νόσου είναι αυτές που καθορίζουν ποια τεχνική είναι κατάλληλη. Τα δεδομένα για ορισμένες νεότερες ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους παραμένουν πιο περιορισμένα από εκείνα των καθιερωμένων χειρουργικών τεχνικών.
Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση
Η διάρκεια της αποκατάστασης εξαρτάται σημαντικά από την τεχνική που εφαρμόστηκε.
Μετά από μια ελάχιστα επεμβατική επέμβαση, η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες είναι συνήθως ταχύτερη. Μετά από μεγαλύτερη εκτομή, ιδιαίτερα όταν το τραύμα παραμένει ανοικτό, η επούλωση χρειάζεται περισσότερο χρόνο και τακτική φροντίδα.
Σε γενικές γραμμές είναι σημαντικά:
- η καθαριότητα και η σωστή φροντίδα του τραύματος
- η αποφυγή έντονης πίεσης ή τριβής στην περιοχή τις πρώτες ημέρες
- η σταδιακή επιστροφή στην άσκηση και στις δραστηριότητες
- η παρακολούθηση για αυξανόμενο πόνο, ερυθρότητα, πρήξιμο ή έκκριση
- ο έλεγχος της τριχοφυΐας όταν αυτό συστήνεται από τον χειρουργό
Ο χρόνος επιστροφής στην εργασία διαφέρει ανάλογα με την επέμβαση και το είδος της εργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Επικοινωνήστε μαζί μας
Για πληροφορίες σχετικά με παθήσεις, επεμβάσεις ή για τον προγραμματισμό της επίσκεψής σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
Τηλέφωνο επικοινωνίας