Ραγάδα Πρωκτού
Η ραγάδα πρωκτού είναι μια μικρή σχισμή στον βλεννογόνο του πρωκτικού σωλήνα, η οποία προκαλεί χαρακτηριστικά έντονο πόνο κατά την κένωση και συχνά μικρή απώλεια ζωηρού κόκκινου αίματος.
Τι είναι η ραγάδα πρωκτού;
Η ραγάδα πρωκτού είναι μια μικρή επιμήκης σχισμή στο εσωτερικό τοίχωμα του πρωκτικού σωλήνα. Δημιουργείται συνήθως μετά από τραυματισμό της περιοχής, συχνότερα κατά τη δίοδο σκληρών κοπράνων.
Ο πόνος που προκαλεί η ραγάδα οδηγεί συχνά σε αντανακλαστικό σπασμό του έσω σφιγκτήρα. Ο σπασμός μειώνει την αιμάτωση της περιοχής και δυσκολεύει την επούλωση, δημιουργώντας έναν κύκλο πόνου – σπασμού – μειωμένης αιμάτωσης – καθυστέρησης της επούλωσης. Αυτός ο μηχανισμός έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η ραγάδα γίνεται χρόνια.
Οξεία και χρόνια ραγάδα
Συμπτώματα
Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος κατά την κένωση. Ο πόνος συχνά περιγράφεται ως οξύς, σαν «κόψιμο» ή κάψιμο, και μπορεί να συνεχίζεται για αρκετή ώρα μετά την κένωση.
Άλλα συχνά συμπτώματα είναι:
- μικρή ποσότητα ζωηρού κόκκινου αίματος στο χαρτί ή στην επιφάνεια των κοπράνων
- κάψιμο ή ενόχληση στην περιοχή
- σπασμός του πρωκτικού σφιγκτήρα
- φόβος ή αποφυγή της κένωσης λόγω του πόνου
- σε χρόνια ραγάδα, μια μικρή δερματική πτυχή δίπλα στη σχισμή
Ο έντονος πόνος είναι μάλιστα ένα στοιχείο που συχνά βοηθά να διαφοροποιηθεί η ραγάδα από τις εσωτερικές αιμορροΐδες, οι οποίες συνήθως αιμορραγούν χωρίς τόσο χαρακτηριστικό πόνο.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η συχνότερη αιτία είναι ο τραυματισμός του βλεννογόνου κατά την κένωση, ιδιαίτερα όταν τα κόπρανα είναι σκληρά και απαιτείται έντονη προσπάθεια.
Οι παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση ραγάδας είναι:
- καταστάσεις που προκαλούν χρόνια φλεγμονή του πρωκτικού σωλήνα
- χρόνια δυσκοιλιότητα
- σκληρά ή ογκώδη κόπρανα
- έντονη προσπάθεια κατά την κένωση
- παρατεταμένα επεισόδια διάρροιας
- τραυματισμός της περιοχής
- εγκυμοσύνη και τοκετός
Διάγνωση
Συνήθως αρκεί η εξέταση της περιοχής
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην προσεκτική εξέταση της πρωκτικής περιοχής. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χαρακτηριστική σχισμή είναι ορατή με ήπια διάνοιξη των γλουτών.
Όταν ο πόνος είναι πολύ έντονος, δεν είναι απαραίτητο να επιμένουμε σε δακτυλική εξέταση ή πρωκτοσκόπηση κατά την πρώτη επίσκεψη, καθώς μπορεί να προκαλέσουν σημαντική ενόχληση. Ο περαιτέρω έλεγχος προσαρμόζεται στα συμπτώματα, στην ηλικία και στο αν η εικόνα είναι τυπική ή όχι.
Σε μια άτυπη, υποτροπιάζουσα ή ανθεκτική ραγάδα, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις για να αποκλειστεί άλλη υποκείμενη πάθηση.
Αντιμετώπιση
Οι περισσότερες οξείες ραγάδες ξεκινούν με συντηρητική θεραπεία
Πρώτος στόχος είναι να διακοπεί ο κύκλος του τραυματισμού και του πόνου και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε η ραγάδα να επουλωθεί.
Η θεραπεία περιλαμβάνει:
- επαρκή πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών
- διατήρηση των κοπράνων μαλακών
- αποφυγή έντονης προσπάθειας κατά την κένωση
- ζεστά καθιστικά μπάνια, τα οποία ανακουφίζουν τον πόνο και βοηθούν στη χαλάρωση του σφιγκτήρα
- κατάλληλη αναλγητική ή τοπική αγωγή όπου χρειάζεται
Η μη χειρουργική θεραπεία αποτελεί την πρώτη επιλογή για την οξεία ραγάδα.
Θεραπεία της χρόνιας ραγάδας
Όταν η ραγάδα επιμένει, η θεραπεία στοχεύει ιδιαίτερα στη χαλάρωση του έσω πρωκτικού σφιγκτήρα, ώστε να βελτιωθεί η αιμάτωση και να δοθεί στην περιοχή η δυνατότητα να επουλωθεί.
Τοπική φαρμακευτική θεραπεία
Χρησιμοποιούνται ειδικές αλοιφές που μειώνουν τον τόνο του έσω σφιγκτήρα.
Τα τοπικά νιτρώδη είναι αποτελεσματικά, αλλά συχνά προκαλούν πονοκέφαλο. Τα τοπικά φάρμακα της κατηγορίας των αναστολέων διαύλων ασβεστίου, όπως η διλτιαζέμη ή η νιφεδιπίνη, έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες και αποτελούν συχνή πρώτη θεραπευτική επιλογή στη χρόνια ραγάδα.
Βοτουλινική τοξίνη – Botox
Η έγχυση βοτουλινικής τοξίνης στον σφιγκτήρα προκαλεί προσωρινή χαλάρωσή του, μειώνοντας τον σπασμό και δίνοντας χρόνο στη ραγάδα να επουλωθεί.
Η αποτελεσματικότητά της είναι παρόμοια με εκείνη των τοπικών θεραπειών ως αρχική θεραπεία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν η τοπική αγωγή δεν έχει αποδώσει.
Χειρουργική θεραπεία
Πλάγια έσω σφιγκτηροτομή
Η πλάγια έσω σφιγκτηροτομή αποτελεί την αποτελεσματικότερη χειρουργική θεραπεία για επιλεγμένους ασθενείς με χρόνια ραγάδα που δεν επουλώνεται με συντηρητικά και φαρμακευτικά μέτρα.
Κατά την επέμβαση διατέμνεται ελεγχόμενα ένα μικρό τμήμα του έσω πρωκτικού σφιγκτήρα. Έτσι μειώνεται ο χρόνιος σπασμός, βελτιώνεται η αιμάτωση της περιοχής και επιτρέπεται η επούλωση της ραγάδας.
Η σύγχρονη τεχνική προσαρμόζει την έκταση της σφιγκτηροτομής στο μήκος της ραγάδας, καθώς έχει φανεί ότι προσφέρει αντίστοιχα ποσοστά επούλωσης με μικρότερο κίνδυνο διαταραχών εγκράτειας σε σχέση με πιο εκτεταμένη διατομή του σφιγκτήρα.
Η επιλογή δεν είναι ίδια για όλους
Επειδή η επέμβαση αφορά τον μηχανισμό της εγκράτειας, πριν επιλεγεί σφιγκτηροτομή λαμβάνονται υπόψη η προϋπάρχουσα λειτουργία των σφιγκτήρων, προηγούμενες επεμβάσεις στην περιοχή, ιστορικό τραυματισμού κατά τον τοκετό και άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο μετεγχειρητικής ακράτειας.
Σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο διαταραχής της εγκράτειας υπάρχουν και άλλες χειρουργικές επιλογές που δεν απαιτούν διατομή του έσω σφιγκτήρα.
Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση
Μετά τη χειρουργική θεραπεία ιδιαίτερη σημασία έχει να παραμένουν οι κενώσεις μαλακές και χωρίς έντονη προσπάθεια, ώστε να προστατεύεται η περιοχή κατά την επούλωση.
Η επαρκής πρόσληψη υγρών και φυτικών ινών συνεχίζεται, ενώ χρησιμοποιείται η κατάλληλη αναλγητική αγωγή και, όταν χρειάζεται, αγωγή που βοηθά στη ρύθμιση των κενώσεων.
Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά και εξαρτάται από την επέμβαση και την πορεία της επούλωσης. Μετά από πλάγια έσω σφιγκτηροτομή, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σπίτι την ίδια ημέρα.
Συχνές ερωτήσεις
Επικοινωνήστε μαζί μας
Για πληροφορίες σχετικά με παθήσεις, επεμβάσεις ή για τον προγραμματισμό της επίσκεψής σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
Τηλέφωνο επικοινωνίας