Καλοήθεις Παθήσεις Στομάχου
Επίμονος πόνος, δυσπεψία, γρήγορος κορεσμός ή ένα τυχαίο εύρημα στη γαστροσκόπηση χρειάζονται σωστή αξιολόγηση, καθώς οι παθήσεις του στομάχου διαφέρουν σημαντικά ως προς την αντιμετώπισή τους.
Τι είναι οι καλοήθεις παθήσεις του στομάχου;
Ο όρος περιλαμβάνει διαφορετικές παθήσεις και βλάβες του στομάχου που δεν αποτελούν καρκίνο, αλλά μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα, αιμορραγία ή άλλες επιπλοκές και σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται θεραπεία ή παρακολούθηση.
Άλλες αντιμετωπίζονται κυρίως με φαρμακευτική αγωγή, άλλες αφαιρούνται ενδοσκοπικά και μόνο ένα μικρότερο ποσοστό χρειάζεται χειρουργική επέμβαση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ιστολογική διάγνωση. Η εμφάνιση μιας βλάβης στη γαστροσκόπηση δεν αρκεί πάντα για να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα ως καλοήθης.
Συχνότερες καλοήθεις παθήσεις
Συμπτώματα
Οι καλοήθεις παθήσεις του στομάχου δεν προκαλούν όλες τα ίδια συμπτώματα. Αρκετές μάλιστα ανακαλύπτονται τυχαία σε γαστροσκόπηση που έγινε για άλλο λόγο.
Όταν υπάρχουν συμπτώματα, συχνότερα αναφέρονται:
- πόνος ή κάψιμο στο άνω μέρος της κοιλιάς
- δυσπεψία
- φούσκωμα
- ναυτία
- αίσθημα πληρότητας ή γρήγορου κορεσμού
- μειωμένη όρεξη
- έμετοι
- αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό
- μαύρα κόπρανα
- αναιμία και κόπωση λόγω χρόνιας μικρής απώλειας αίματος
Στο πεπτικό έλκος, για παράδειγμα, ο πόνος ή η ενόχληση στο επιγάστριο είναι συχνά συμπτώματα, αλλά ορισμένα έλκη παραμένουν ασυμπτωματικά μέχρι να εμφανιστεί κάποια επιπλοκή.
Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Αιματέμεση, μαύρα κόπρανα, ξαφνικός έντονος κοιλιακός πόνος, ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο χρειάζονται επείγουσα ιατρική εκτίμηση, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν αιμορραγία ή διάτρηση.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Οι αιτίες διαφέρουν ανάλογα με την πάθηση.
Στη γαστρίτιδα και το γαστρικό έλκος σημαντικό ρόλο έχουν:
- η λοίμωξη από Helicobacter pylori
- η συστηματική χρήση ΜΣΑΦ, όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη ή ασπιρίνη
- το κάπνισμα, ιδιαίτερα όσον αφορά την επούλωση και την υποτροπή των ελκών
- σπανιότερες παθήσεις που προκαλούν υπερβολική παραγωγή γαστρικού οξέος
Οι γαστρικοί πολύποδες και οι υποεπιθηλιακές βλάβες έχουν διαφορετικούς μηχανισμούς ανάπτυξης. Για αυτό η παρουσία μιας τέτοιας βλάβης δεν αποδίδεται αυτόματα στη διατροφή, στο άγχος ή στο H. pylori.
Και εδώ αξίζει να διορθώσουμε έναν παλιό μύθο:
Το άγχος και τα «πικάντικα φαγητά» δεν αποτελούν τις συνήθεις αιτίες του πεπτικού έλκους. Οι δύο βασικοί αιτιολογικοί παράγοντες είναι το H. pylori και τα ΜΣΑΦ.
Διάγνωση
Η γαστροσκόπηση αποτελεί βασική εξέταση για πολλές παθήσεις του στομάχου
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό, τα συμπτώματα, τη φαρμακευτική αγωγή και την κλινική εικόνα του ασθενούς.
Έλεγχος για Helicobacter pylori
Το H. pylori μπορεί να αναζητηθεί με μη επεμβατικές εξετάσεις, όπως τεστ αναπνοής ή εξέταση κοπράνων, ή με βιοψίες κατά τη γαστροσκόπηση.
Όταν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί, συνιστάται επιβεβαίωση της εκρίζωσης μετά τη θεραπεία.
Γαστροσκόπηση και βιοψίες
Η γαστροσκόπηση επιτρέπει την άμεση εξέταση του βλεννογόνου, τη διάγνωση γαστρίτιδας ή έλκους και τον εντοπισμό πολυπόδων ή άλλων βλαβών.
Όπου χρειάζεται, λαμβάνονται βιοψίες για να καθοριστεί η ακριβής φύση του ευρήματος.
Ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα
Όταν υπάρχει υποεπιθηλιακή βλάβη, το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS) είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, επειδή δείχνει από ποιο στρώμα του γαστρικού τοιχώματος προέρχεται η βλάβη, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις πραγματοποιείται και βιοψία υπό καθοδήγηση EUS.
Αντιμετώπιση
Δεν χρειάζεται κάθε καλοήθης πάθηση επέμβαση
Η θεραπεία προσαρμόζεται στην ακριβή διάγνωση.
Γαστρίτιδα και γαστρικό έλκος
Όταν υπάρχει H. pylori, χορηγείται θεραπεία εκρίζωσης. Στο πεπτικό έλκος χρησιμοποιούνται επίσης φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος, κυρίως αναστολείς αντλίας πρωτονίων.
Όταν το έλκος σχετίζεται με ΜΣΑΦ, εξετάζεται αν το φάρμακο μπορεί να διακοπεί, να τροποποιηθεί ή να συνδυαστεί με προστατευτική θεραπεία.
Γαστρικοί πολύποδες
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο, το μέγεθος, τον αριθμό και τον βλεννογόνο που τους περιβάλλει.
Άλλοι πολύποδες παρακολουθούνται, ενώ άλλοι αφαιρούνται ενδοσκοπικά. Οι σύγχρονες οδηγίες τονίζουν ότι οι διαφορετικοί ιστολογικοί τύποι δεν έχουν το ίδιο βιολογικό δυναμικό και επομένως δεν αντιμετωπίζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο.
Υποεπιθηλιακές βλάβες
Μια μικρή βλάβη με χαρακτηριστικά τυπικού λιπώματος, για παράδειγμα, μπορεί να μη χρειάζεται περαιτέρω παρέμβαση.
Αντίθετα, βλάβες που μεγαλώνουν, αιμορραγούν, προκαλούν συμπτώματα ή έχουν αβέβαια χαρακτηριστικά χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση και ενδεχομένως αφαίρεση.
Ενδοσκοπική και χειρουργική θεραπεία
Ενδοσκοπική αφαίρεση
Πολλοί γαστρικοί πολύποδες και επιλεγμένες επιφανειακές βλάβες αφαιρούνται κατά τη γαστροσκόπηση, χωρίς χειρουργικές τομές.
Ανάλογα με τη μορφή και το μέγεθος της βλάβης χρησιμοποιούνται διαφορετικές τεχνικές ενδοσκοπικής εκτομής. Η ιστολογική εξέταση του αφαιρεθέντος ιστού καθορίζει αν χρειάζεται περαιτέρω θεραπεία ή παρακολούθηση.
Λαπαροσκοπική εκτομή καλοήθους βλάβης
Όταν μια βλάβη βρίσκεται βαθύτερα στο τοίχωμα του στομάχου, προκαλεί συμπτώματα ή δεν είναι κατάλληλη για ασφαλή ενδοσκοπική αφαίρεση, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική εκτομή.
Σε κατάλληλες περιπτώσεις πραγματοποιείται λαπαροσκοπική σφηνοειδής εκτομή (wedge resection), κατά την οποία αφαιρείται η βλάβη μαζί με ένα μικρό τμήμα του γαστρικού τοιχώματος, διατηρώντας το υπόλοιπο στομάχι.
Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση και τη φύση της βλάβης.
Χειρουργική θεραπεία επιπλεγμένου έλκους
Τα περισσότερα γαστρικά έλκη δεν χρειάζονται χειρουργική επέμβαση.
Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να χρειαστεί όταν εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, όπως:
- διάτρηση του στομάχου
- αιμορραγία που δεν ελέγχεται ενδοσκοπικά
- απόφραξη της εξόδου του στομάχου
- πολύ σπανιότερα σήμερα, έλκος που επιμένει παρά την κατάλληλη θεραπεία.
Μετά την επέμβαση / αποκατάσταση
Η αποκατάσταση εξαρτάται κυρίως από το είδος της θεραπείας.
Μετά από μια ενδοσκοπική αφαίρεση, η παραμονή στο νοσοκομείο είναι συνήθως σύντομη και η διατροφή επανέρχεται σταδιακά σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Μετά από λαπαροσκοπική εκτομή, η κινητοποίηση ξεκινά νωρίς και η σίτιση επανέρχεται προοδευτικά. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται ανάλογα με την έκταση της επέμβασης και την πορεία της ανάρρωσης.
Το τελικό αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης είναι σημαντικό, επειδή επιβεβαιώνει τη φύση της βλάβης και καθορίζει αν χρειάζεται περαιτέρω παρακολούθηση.
Συχνές ερωτήσεις
Επικοινωνήστε μαζί μας
Για πληροφορίες σχετικά με παθήσεις, επεμβάσεις ή για τον προγραμματισμό της επίσκεψής σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
Τηλέφωνο επικοινωνίας