Σκωληκοειδεκτομή
Η χειρουργική αντιμετώπιση της οξείας σκωληκοειδίτιδας πραγματοποιείται σήμερα κυρίως λαπαροσκοπικά και προσαρμόζεται στη βαρύτητα της φλεγμονής και στην παρουσία τυχόν επιπλοκών.
Τι είναι η σκωληκοειδεκτομή;
Η σκωληκοειδής απόφυση είναι ένα μικρό, λεπτό τμήμα του εντέρου που ξεκινά από το τυφλό, στην αρχή του παχέος εντέρου.
Όταν φλεγμαίνει, προκαλείται οξεία σκωληκοειδίτιδα. Αν η φλεγμονή εξελιχθεί, μπορεί να προκληθεί διάτρηση, απόστημα ή περιτονίτιδα.
Με τη σκωληκοειδεκτομή αφαιρείται ολόκληρη η σκωληκοειδής απόφυση μαζί με τη φλεγμονώδη εστία. Η επέμβαση πραγματοποιείται σήμερα κυρίως λαπαροσκοπικά, μέσα από μικρές τομές στην κοιλιά.
Πότε εφαρμόζεται;
Η σκωληκοειδεκτομή πραγματοποιείται κυρίως σε οξεία σκωληκοειδίτιδα, τόσο σε μη επιπλεγμένες όσο και σε πολλές επιπλεγμένες περιπτώσεις.
Η χειρουργική αντιμετώπιση έχει ιδιαίτερη θέση όταν:
- υπάρχει σαφής διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας
- υπάρχουν ενδείξεις διάτρησης ή περιτονίτιδας
- η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται
- η αρχική συντηρητική θεραπεία δεν είναι αποτελεσματική
- έχει προηγηθεί επεισόδιο επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας και, μετά την επανεκτίμηση, αποφασίζεται προγραμματισμένη αφαίρεση της απόφυσης
Οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες υποστηρίζουν τη χειρουργική θεραπεία ως βασική επιλογή, ενώ επιτρέπουν ασφαλή αναμονή έως 24 ώρες σε σταθερούς ασθενείς με μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, όταν αυτό χρειάζεται για την οργάνωση της επέμβασης.
Πότε δεν χρειάζεται να γίνει άμεσα σκωληκοειδεκτομή;
Σε επιλεγμένους ασθενείς με μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, η θεραπεία μόνο με αντιβιοτικά αποτελεί αποδεκτή εναλλακτική, αφού προηγηθεί συζήτηση για τα οφέλη και την πιθανότητα να χρειαστεί τελικά επέμβαση. Οι οδηγίες WSES 2025 αναγνωρίζουν πλέον ξεκάθαρα αυτή την επιλογή.
Η συντηρητική θεραπεία όμως δεν εξαλείφει την πιθανότητα υποτροπής. Στη μεγάλη μελέτη CODA, περίπου 40% των ενηλίκων που αντιμετωπίστηκαν αρχικά με αντιβιοτικά είχαν τελικά υποβληθεί σε σκωληκοειδεκτομή μέσα σε έναν χρόνο και περίπου 46% μέσα σε δύο χρόνια. Η παρουσία κοπρόλιθου στη σκωληκοειδή απόφυση συνδέθηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστεί επέμβαση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου έχει ήδη σχηματιστεί οργανωμένο απόστημα, μπορεί να προηγηθεί αντιβιοτική αγωγή και, όταν κρίνεται απαραίτο, παροχέτευση του αποστήματος. Η ανάγκη και ο χρόνος μιας επόμενης επέμβασης καθορίζονται μετά την υποχώρηση της οξείας φλεγμονής.
Προεγχειρητικός έλεγχος
Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα σε συνδυασμό με εργαστηριακές και ενίοτε απεικονιστικές εξετάσεις. Συνήθως αξιολογούνται:
- η θέση και η εξέλιξη του κοιλιακού πόνου
- η ευαισθησία στην κοιλιά κατά την εξέταση
- ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και άλλοι δείκτες φλεγμονής
- εξέταση ούρων ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου
- υπερηχογράφημα
- αξονική τομογραφία ή, σε ειδικές περιπτώσεις, μαγνητική τομογραφία
Πριν από την επέμβαση χορηγούνται συνήθως ενδοφλέβια υγρά και αντιβιοτική αγωγή, ενώ πραγματοποιείται και η απαραίτητη αναισθησιολογική αξιολόγηση.
Πώς πραγματοποιείται η σκωληκοειδεκτομή;
Λαπαροσκοπική ή ανοικτή σκωληκοειδεκτομή;
Τι να περιμένει ο ασθενής αμέσως μετά;
Μετά από μια ανεπίπλεκτη λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή, η κινητοποίηση και η λήψη υγρών ξεκινούν νωρίς και η διατροφή προχωρά ανάλογα με την ανοχή του ασθενούς.
Σε αρκετές ανεπίπλεκτες περιπτώσεις η έξοδος από το νοσοκομείο γίνεται την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Αν έχει προηγηθεί διάτρηση, απόστημα ή εκτεταμένη φλεγμονή, χρειάζεται συνήθως μεγαλύτερη νοσηλεία και στενότερη παρακολούθηση.
Μετά από μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα συνήθως δεν χρειάζεται συνέχιση αντιβιοτικών μετά την επέμβαση. Στην επιπλεγμένη νόσο, οι νεότερες οδηγίες υποστηρίζουν σύντομη μετεγχειρητική αντιβιοτική αγωγή, συνήθως 2–3 ημερών όταν έχει επιτευχθεί επαρκής έλεγχος της λοίμωξης.
Αποκατάσταση & επιστροφή στην καθημερινότητα
Η ανάρρωση μετά από μια ανεπίπλεκτη λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή είναι συνήθως γρήγορη.
Τις πρώτες ημέρες μπορεί να υπάρχει:
- ενόχληση γύρω από τις τομές
- ήπιο φούσκωμα
- προσωρινή δυσκοιλιότητα ή αλλαγή στις κενώσεις
- κόπωση από την επέμβαση και την αναισθησία
Η επιστροφή στην εργασία γίνεται συχνά μέσα σε 1–2 εβδομάδες, ανάλογα με το είδος της εργασίας και την πορεία της ανάρρωσης. Η πλήρης επιστροφή σε έντονη σωματική δραστηριότητα γίνεται σταδιακά, σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού. Μετά από διάτρηση ή ανοικτή επέμβαση η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές
Η σκωληκοειδεκτομή είναι πολύ συχνή επέμβαση, αλλά όπως κάθε χειρουργείο συνοδεύεται από ορισμένους κινδύνους. Συγκεκριμένα μπορεί να εμφανιστούν:
- αιμορραγία
- λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος
- ενδοκοιλιακό απόστημα, ιδιαίτερα μετά από διάτρηση
- προσωρινή καθυστέρηση στη λειτουργία του εντέρου
- τραυματισμός γειτονικών δομών
- συμφύσεις και, σπανιότερα, μελλοντική εντερική απόφραξη
- πολύ σπάνια, φλεγμονή μικρού υπολείμματος της σκωληκοειδούς απόφυσης (stump appendicitis)
Τι προσφέρει η επέμβαση;
Η σκωληκοειδεκτομή αφαιρεί την εστία της σκωληκοειδίτιδας και αποτελεί οριστική θεραπεία του συγκεκριμένου επεισοδίου, χωρίς τον κίνδυνο μελλοντικής υποτροπής που υπάρχει όταν η απόφυση παραμένει στη θέση της.
Όταν η επέμβαση πραγματοποιείται πριν αναπτυχθούν σοβαρές επιπλοκές, η μετεγχειρητική πορεία είναι συνήθως σύντομη. Σε διάτρηση ή περιτονίτιδα ο στόχος επεκτείνεται και στον έλεγχο της λοίμωξης μέσα στην κοιλιά.
Συχνές ερωτήσεις
Επικοινωνήστε μαζί μας
Για πληροφορίες σχετικά με παθήσεις, επεμβάσεις ή για τον προγραμματισμό της επίσκεψής σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
Τηλέφωνο επικοινωνίας